Eskfirsk yrkingarsl

Ferskeytlan er Frnbans

fyrsta barnaglingur

en verur seinna hndum hans

hvss sem byssustingur.

annig orti Andrs Bjrnsson um sustu aldamt um kveskaparlist slendinga og einu rtt sem eir einatt hfu tma og tkifri til a ika hversu illa sem rai.  Ea eins og Jhannes r Ktlum ltur liggja a lji snu Rmj, uru vsurnar eftir v drar kvenar sem harindi hrju Frnbann meira.   Enda hefur a allt til essa dags tt litsauki a geta hnoa saman vsu.

Vi Eskfiringar getur ltt strt okkur af strskldum bundi ml.  En margir hafa tmans rs bauka vi a banga saman vsu hr sem annars staar slandi.   v er a stareynd a margar vsur hafa ori fleygar undir Hlmatindi og sumar jafnvel flogi var.  

msu hefur gengi vi a fera r v Eskfiringar hafa veri fsir a gangast vi essum krgum snum.   Samt hefur tekist a draga nokkra slka bangara fram dagsljsi.

Eitt essara launsklda ht Brynjlfur Einarsson og flutti til Vestmannaeyja ar sem hann bj lengst af vinnar.   Hann var ekktur fyrir vsur snar svo a hann fri leynt me r.   Um etta athfi sitt sagi hann sjlfur.

 

Um vsur mnar helst er a a hafa minni.

r ttu vi einum sta

og einu sinni.

 

Sennilega er etta einmitt samnefnari allra essara vsna.   Flestar eirra vera til hita augnabliks, sumar fullar af gska og grni, arar klrar og kjaftforar og enn arar fullar af gevonsku og illkvittni.  En allar eru r me ortaki slendingsins , sem arf a nota str or um fegur slenska sumarsins og sterk or og hvss svo au heyrist gegn um slensk strviri.

Brynjlfur var lengst af sjmaur mean hann var Eskifiri og hefur eflaust kynnst vindstrknum sem stundum stendur t Reyarfjrinn svo langt basl er heim Eskifjr.  eitt slkt skipti er sagt a hann samt Kristjni Jakobssyni hafi sett saman essa vsu:

 

Bgt er a standa blvandi

brugandi veltandi

er noran andar illviri

r eitruu fjandans rassgati.

 

En samt er a svo a til a gera vsu sem ber nafn me rentu arf fleira sem str or og rm.  Stundum urfa jafnvel viurkenndar reglur um vsnager a vkja ef andinn krefst v llu skiptir a koma andartakinu til skila.    Eftirfarandi vsa  Brynjlfs  er fr Vestmanneyjum og er sagan s a hann hafi mtt vini snum, Sveinbirni a nafni, gtu, en kona Sveinbjarnar hafi nlega eignast tvbura.   Brynjlfur heilsai og kasta fram essari stku.

 

hefur eignast tvbirni

tti of lti einbirni.

yrftir a eignast rbirni

yri lag Sveinbirni.

 

Annar var s maur sem margir Eskfiringar minnast egar tala er um lausavsur hr Eskifiri.  essi maur var Ptur Jnsson, venjulega kallaur Ptur skari.   Oftast ttu vsur hans annig a ekki tti smandi a hafa r yfir nema ti horni og helst svarta myrkri.   En samt gengu r manna milli og vktu hltur og glott andlitum samferamannanna einkum eirra sem ekki uru fyrir barinu skldskap Pturs.

v miur kann g allt of lti af essum vsum Pturs en pabbi minn kenndi mr lti kvi Pturs sem hann orti orasta annarra.   essu kvi fylgir s saga a Ptur var vegavinnu uppi Hrai. og meal vinnuflaga hans voru Einar nokkur fr Mrudal og Sigurur einn, nefndur Siggi spai v hann var einhentur og me kl ea spaa sta handar.   Sigga essum fylgdi tk sem kllu var Fluga og tti hn jftt meira lagi einkum allt matarkyns.   Venjan var a vegavinnumenn hefu me sr sitt eigi brau a heiman og geymdu a gjarnan skrnum ea kssum skrum snum.

Eitt sinn er Einar tlai a f sr braubita tk hann eftir v a annar endi brauhleifsins var nagaur og kenndi hann tk Sigga um.   Af essu spratt mikil rimma milli Einars og Sigga og orti Ptur orasta eirra.  Ptur k litlum vrubl og stti efni til vegagerarinnar og segir sagan a hann hefi varpa fram vsu eftir hverja fer ann daginn.

 

Hann Einar Mrudal eignaist brau

og tti a geymt ti kassa.

En Fluga var jftt esskonar au

en a tti Siggi a passa.

 

egar hann tlai a bora sitt brau

bi var endann a naga

reiin Einari ara sau

,,g andskotans tkina klaga.

 

,,nnur eins lti og verrabrek

ei vil g btalaust ola.

..Heyru mig, Sigurur, hnullung g tek

og hausinn tkinni mola.

 

Sigurur ansar: ,, llu g finn

til ills er inn spanaur kjaftur.

,,Drepiru tkina, djfullinn inn

drep g ig samstundis aftur.

 

,, skalt tukthsi ar til haust

ef rjskast a borga mr skaann.

,,Ltiru ei allt etta afskiptalaust

g ara rek ig spaann.

 

,,Braui er alls ekki eyilegt itt.

skrai Siggi me krafti.

,, veist ekki ht um a helvti itt

og haltu bara andskotans kjafti.

 

A lokum verur a nefna ann mann sem frgastur er af essum vsnagerarmnnum Eskifiri.  essi maur ht Teitur Hartmann og var fddur Rauasandshreppi fyrir vestan.  Hann flutti til Amerku og var ar fjgur r.   Eftir a hann kom aftur heim vann vi hsamlun og sem lyfjasveinn apteki.   Hann bj hr fyrir austan 20 r og lengst af Eskifiri, ar sem hann starfai sem mlari.   Fr Eskifiri flutti hann til safjarar og vann ar lyfjaverslun til viloka.

Teitur  hefur nokkra srsti meal vsnagerarmanna Eskifiri v eftir hann liggur vsnakver.   Reyndar var einnig gefi t vsnakver Pturs skara en eir sem til ess ekktu segja gjarnan a a hafi veri ,,eftir a hann var kristilegur og v ttu r vsur ltt spennandi.

Nokkrar vsur Teits Hartmanns hafa ori landsfleygar og almenningseign ea tli flestir kannist ekki vi essa vsu hans sem hann kva um drykkju eirra Halldrs Stefnssonar Bjargi.

Heimskur maur hatar vn

hinir allir jra.

Bakkus elskar brnin sn

bi Teit og Dra.

 

Framhald essu er a finna kveri Teits

 

a lokist drengja dyr

dnum, sem a jra

enn er Bakkus, eins og fyrr

athvarf Teits og Dra.

 

a vilji drykkjur drtt

dma heimsku stra,

Bakkus hefur bestur tt

bi Teit og Dra.

 

Ef Teiti ekkert sr

og af er runni Dra

hr jru ekkert er

eftir til a jra.

 

Flestar vsur Teits Hartmanns eru essum dr v lkt og til dmis Pli lafssyni og fleiri gskldum var honum vnflaskan hugst enda hefur  innihald slkrar oft au hrif a auka fli ora og hugmynda um stund.   En stundum getur drykkja haft vntar afleiingar og eitt skipti missti Teitur sjnar veginum og deginum og fll kylliflatur Grjtna en var drasla uppr.   var Teiti etta a ori.

 

etta hfu, ungt sem bl

rir krkavegi

maur dettur ekki

na hverjum degi.

 

egar hann var svo spurur a v hvort hann hefi nokkur slasa sig svarai hann.

 

 a er allt essu fna lagi.

Nema helst hva hfui

hefur eins og komist vi.

 

En eitthva hefur hann lrt af essu v a hann sagi :

 

Flaskan veru ftakefli

flestum, sem a hana tma.

Vn er mannsins ofurefli

eftir sjlfum mr a dma.

 

A lokum get g ekki stillt mig um a fara me ramtabnina hans Teits Hartmanns a su engar meiningar af minni hlfu sem fylgja henni.

 

ramtabnin.

kyrrltu gamlrskveldi

kraup g og thellti trum,

g akkai gum gui

hans gjafir linum rum

 

En svo var g hrddur og hissa

g hafi steingleymt v besta

essari akkargjr minni

en a var a minnast presta.

 

g tlai r essu a bta

auga-lifandi bragi;

g hf upp mn augu ti himins

og hrpai drottinn og sagi:

 

,,Svo akka r fyrir klerkinn,

en mlti Herrann og brosti:

,,O-o a er n lti a akka,

-fyrir ennan a minnsta kosti.

  

Og svona bllokin eru eftirmli Teits Hartmanns um Eskfiringa og Reyfiringa.

 

Ekki blindar andans ljs

Eskifjararba

ef g segi um hrs

yri g a ljga

 

Um Reyarfjr g ri ei par

raun sem menning bltar

menn og skepnur myndast ar

merkilega ljtar.

 

Reyndar svarai Ptur skari essu svona.

 

Sitt n mokar slarfjs

signor Teitur fni.

Hann sem andans ltur ljs

loga brennivni.

 

- Til baka -